محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )
96
در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )
درخواست كرده بودم ، امروز دوباره درخواست مىكنم . امام عليه السّلام فرمود : ( فإنّي لم أكن لأعطيك اليوم ما منعتك أمس ) آگاه باش من چيزى را كه ديروز از تو منع كردم ، امروز به تو نخواهم بخشيد . شيخ محمد عبده در حاشيه اين جمله مىگويد : « معاويه در نامه از امام على عليه السّلام مىخواست كه حكومت شام را به وى واگذارد . . . بنابراين امام عليه السّلام پاسخ او را اينگونه داد . » « 1 » ابن قتيبه ميگويد : « معاويه از امام عليه السّلام مىخواهد كه وى را بر گردآورى ماليات شام مأمور سازد و پس از مرگ امام عليه السّلام ديگر بيعت كسى بر عهده معاويه نباشد . » « 2 » برخى از شرحكنندگان نهج البلاغه ، اين عبارت را از كتابهاى « مروج الذهب » مسعودى و « وقعة صفين » نصر بن مزاحم و كتاب « سليم بن قيس كوفى » نقل كردهاند . « 3 » خواسته معاويه شگفت نيست و نياز به دليل و مدرك ندارد ؛ زيرا اين عبارت خود شاهدى بر درستى خويش است . . . كسى كه حكومت مصر را به عنوان طعمه به عمروعاص مىدهد ، روشن است كه شام و بيش از آن را براى خود مىخواهد . رد كردن خواسته معاويه از سوى امام عليه السّلام نيز عجيب نيست ؛ چون كسى كه استفاده از دارايى مسلمانان را براى خود قدغن كرده ، البته آن را براى ديگران نيز قدغن مىكند . امام عليه السّلام مىفرمايد : « آيا به من دستور مىدهيد كه براى دست يافتن به پيروزى ، به امت اسلام كه بر آنها حكومت دارم ظلم و
--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغه : 3 / 16 . ( 2 ) . الامامة و السياسة : 95 . ( 3 ) . نك : مروج الذهب : 2 / 60 و 61 ؛ وقعة صفين : 52 ؛ كتاب سليم بن قيس هلالى : 337 ؛ الامامة و السياسة : 1 / 88 ؛ شرح نهج البلاغة ابن ابى الحديد : 3 / 84 .